17

سواد رسانه ای و ضرورت آن

سواد رسانه ای و ضرورت آن

سواد رسانه ای "اختصاص به یک قشر و طبقه ی خاص ندارد بلکه همه جانبه و فراگیر بوده و همه افراد جامعه را در تمامی سطوح و طبقه دربرمی گیرد ، كشورهایی همچون ژاپن و كانادا كه سردمداران سواد رسانه ای هستند ، موضوع سواد رسانه ای را جزء عناوین درسی مدارس خود قرار داده اند...


در افکار عموم مردم ، اصطلاح سواد رسانه ای (Media Literacy) با رسانه های چاپی و نوشتاری عجین شده و به معنای توانایی خواندن است ، برخی این اصطلاح را به سواد بصری یا دیداری که مرتبط با رسانه هایی چون تلویزیون ، فیلم و سینما است نیز تعمیم می دهند ، از دیدگاه دانشمندان علوم ارتباطات ، درعصر نوین سواد رسانه ای به كلیه رسانه ها اختصاص داده می شود و از این منظر ما به عنوان مخاطب همواره خود را در معرض رسانه ها قرارداده و از مفاهیم پیام هایی كه از طریق رسانه ها با آن ها مواجه می شویم ، تفاسیری را ارائه می دهیم.امروزه ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که خواه ناخواه در شرایط اشباع رسانه‌ای قرار دارد و اطلاعات و رسانه ها ، آن را از هر جهت احاطه کرده اند و از آنجایی که فضای پیرامون ما سرشار از اطلاعات و ارتباطات است موضوعی كه در این عصر بیش از همه دارای اهمیت می گردد ، نحوه استفاده ی از پیشرفت های وافری است که در جهات مختلف زندگی درباره ی تكنولوژی اطلاعات و ارتباطات شاهد آن هستیم ، در واقع ما برای بقای در این عرصه ی پهناور نیازمند اطلاعاتی هستیم که به سهولت به بطن و متن آن پی ببریم ، اما یقینا چنین امری سهل نبوده و محتاج روش های خاصی (رمز گشایی) می باشد ، یکی از این روش ها که موثرترین آن ها نیز می باشد ، اصطلاح "سواد رسانه ای" است. 

در یک تعریف بسیار کلی سواد رسانه‌ای (Media Literacy) یک نوع درک متکی بر مهارت است که براساس آن می‌توان انواع رسانه‌ها و انواع تولیدات آن‌ها را شناخت و از یکدیگر تفکیک و تمییز نمود البته باید توجه نمود که راه های کسب سواد رسانه ای عبارتند از : ادراک حسی، زیبایی شناسی و برداشت اخلاقی که كاملاً به هم پیوسته بوده و نیازمند افزایش همه جانبه ی سطح آگاهی می باشند.

"سواد رسانه ای "اختصاص به یک قشر و طبقه ی خاص ندارد بلکه همه جابنه و فراگیر بوده و همه افراد جامعه را در تمامی سطوح و طبقه دربرمی گیرد ، كشورهایی همچون ژاپن و كانادا كه سردمداران سواد رسانه ای هستند ، موضوع سواد رسانه ای را جزء عناوین درسی مدارس خود قرار داده اند ، در حالی كه در كشور ما حتی اکثر دانشجویان و بالاخص دانشجویان ارتباطات نیزبا این اصطلاح آشنایی ندارند و این در حالی است که با توجه به اهمیت روزافزون سواد رسانه ای در جامعه و روند رو به پیشرفت در این زمینه ، ضرورت آشنایی و استفاده ی از این اصطلاح (سواد رسانه ای) بیش از پیش گشته است.

در كشور ما حتی اکثر دانشجویان و بالاخص دانشجویان ارتباطات نیزبا این اصطلاح آشنایی ندارند و این در حالی است که با توجه به اهمیت روزافزون سواد رسانه ای در جامعه و روند رو به پیشرفت در این زمینه ، ضرورت آشنایی و استفاده ی از این اصطلاح (سواد رسانه ای) بیش از پیش گشته است.

"سواد رسانه ای" به عنوان یكی از مهم ترین پدیده های عصر اطلاعات و ارتباطات ، ظهورکرده که به مخاطب استعانت نماید تا سطح اطلاعات و آگاهی های خود را بالا برده و سعی كند از سر عادت و تنها به خاطر تفریح و تفنن از رسانه ها استفاده نكند بلكه با بینش و آگاهی و دانش لازم ، به تولید و تفسیر پیام ها پرداخته و مصرف کننده ی صرف نباشد ، در واقع ارتباط برای این است كه مشروعیت باید در خدمت مردم و جواب گوی نیازهای آن ها باشد ، این چیزی است كه باید در حركت به سوی ارتباط هر چه بهتر ، مبنا قرار داده شود ، برای اینکه ارتباطات به بهترین نحو به غایت رسد ، مستلزم انتقاد هر چه بیشتر مردم می باشیم و این مسئله محقق نمی گردد مگر با افزایش آگاهی و درک همه جانبه و واقعی از رویدادهای پیرامون ،  در این راستا افراد به این مهم دست می یابند که چگونه و با توسل به چه روش هایی می توان به حقیقت واقعی دست یافت و از "فریب رسا نه ای" مصون ماند در واقع افراد با نیل و اشراف به مسئله"سواد رسانه ای"


1) ارتقای آگاهی نسبت به محتوای رسانه‌ها
به سه اصل حائز اهمیت دست می یابند که عبارتند از :

2) آموزش مهارت‌های مطالعه و نحوه ی نقد بهینه

3) تجزیه و تحلیل اجتماعی، سیاسی و اقتصادی رسانه‌ها


این سه اصل از مهمترین ارکان مطالعات رسانه ای می باشند زیرا دست یافتن به هر یک از آن ها خود ، پس زمینه ی موارد دیگر می باشد البته باید توجه داشت که سطح سواد رسانه ای درجامعه ی کنونی ما بسیار پایین است ، زیرا ما در محیطی رسانه ای زندگی می كنیم و باید به اکثر اطلاعات عملكردی جامعه واقف بوده و دائماً تحقیق و بررسی نماییم تا به عقاید اشتباه در مورد جامعه و رسانه پی ببریم لیکن روند جامعه ی ما اینگونه نیست .

بنابراین به جهت رفع این نقص باید پیوسته سطح  آگاهی افراد جامعه را به طرق مختلف افزایش دهیم تا از پیام ها استنباط سطحی و واهی نداشته باشند و در واقع درک و دانش افراد به جهت تفسیر هر چه بهتر و علمی تر پیام ، حاصل آید زیرا به طور کلی  پیام های رسانه ای قابل تحلیل ، تعبیر و تفسیر هستند ، باید در نظر داشت که افراد انتظارات خود را به رسانه منتقل می‌كنند و بر اساس همان انتظارات ، تصمیم می گیرند از كدام رسانه استفاده ‌كنند، این امر نه تنها در خصوص زمان صرف شده بلكه در مورد انواع برنامه‌هایی كه برای دیدن و شنیدن انتخاب می‌كنند ، سطح دقت ، توجه و قابلیت پذیرش محتوا ، مصداق دارد.


در این راستا افراد به این مهم دست می یابند که چگونه و با توسل به چه روش هایی می توان به حقیقت واقعی دست یافت و از "فریب رسا نه ای" مصون ماند

نتیجه :

سواد رسانه ای بدان معنا نیست كه مخاطب الزاما یک  کارشناس یا تئوریسین رسانه ای باشد ، بلكه سواد رسانه ای در راستای افزایش مهارت های افراد در مورد رسانه و پیام است ، در نتیجه اطلاعات را به راحتی در دسترس قرار نمی دهد ، بلکه خواننده را به تفكر در مورد موضوعی خاص وادار می نماید ، این روند از ذهن فرد تفکری ژرف اندیش و تحلیل گر می سازد که نه تنها سطحی نگر نبوده بلکه با نگاهی تیزبینانه و واکاونده به مسائل نگاه می کند.

در واقع هدف سواد رسانه ای هوشیاری ،تیز بینی و متفکر سازی مخاطب می باشد و یكی از پیامدهای تحلیل و درک صحیح پیام های رسانه ای ، افزایش سطح آگاهی است که این موضوع خود منجر به ایجاد ارتباطات اجتماعی هرچه بهتر و مفیدتر با رسانه ها می گردد ، البته تعمیم  و تحقق اهداف سواد رسانه ای در گرو داشتن نگاهی دقیق ، عمیق و تفكری منتقدانه در جهت انتخاب صحیح گزینه های رسانه ای خواهد بود .

تعداد امتیازات: (5) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (2068)
کد خبر: 5084
  • سواد رسانه ای و ضرورت آن

RSS comment feed نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

تنها کاربران ثبت نام کرده مجاز به ارسال نظر می باشند.
اين ماه: 475240                              ديروز: 391                              امروز: 100

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت برای تبیان خراسان جنوبی (سال 2018) محفوظ می باشد.